Kahraman Köpekler

Köpekler, dostlukları ve sadakatleri ile farklı şekillerde hayatlarımızı kurtarıyorlar zaten ama bunu daha profesyonelce yapanlar da var. Bu yazımda size özenle seçilen, uzun bir eğitimden geçirilen ve kendilerine verilen görevleri en şahane şekilde başaran; arama-kurtarma köpeklerinden, rehber köpeklerden, servis/hizmet köpeklerinden ve polis köpeklerinden bahsedeceğim. İşte onlar; dünyamızı güzelleştiren, yaşamımızı kolaylaştıran, kimi zaman da hayatlarımızı kurtaran kahraman köpekler.

İngiltere’de yapılan bir araştırmanın sonucunda; köpeklerin Buzul Çağı’nın sonunda yani günümüzden 11 bin yıl önce evcilleştirildiği ortaya çıkmıştır. O zamandan bu zamana dek köpekler hem en iyi arkadaşımız hem de en büyük yardımcımız olmuştur. Köpekler, binlerce yıldır da pek çok anlamda insanın en iyi, en vefakar dostu olmaya devam etmiştir.

Arama Kurtarma Köpekleri (SAR)

Köpekler, türlerine göre 115 milyon ile 300 milyon koku alma reseptörüne sahiptir. Bu reseptörler sayesinde her bir kokuyu ayırabilme ve takip edebilme yeteneğine de sahiplerdir. Bu üstün yetenekleri sayesinde, insanların gelişmiş teknolojileri ile ulaşamadığı, enkaz, su ve kar altındaki canlı, yaralı ya da ölü insanları bulmakta çok başarılıdırlar. Ayrıca yine bu olağanüstü koku alma yetenekleri sayesinde; bombaları, uyuşturucu maddeleri ve şüphelileri bulabilirler. Son yıllarda ise; kanser, diyabet, tüberküloz, sıtma gibi hastalıkların bulunmasında deneysel çalışmalar yapılmaktadır. Son bir yıldır Covid virüsünü tespit edebildikleri de kanıtlanmıştır.

Köpekler, ilk olarak 1800’lerin başında arama kurtarma çalışmalarında kullanılmaya başlandı, 1900’lerin başında ise ordu ve Kızıl Haç tarafından savaş alanındaki yaralı askerlerin bulunması amacıyla kullanıldılar.

Arama-kurtarma köpekleri; 8-10 haftalık olanlardan seçilir, 2 yıla yakın bir eğitim sürecinden geçerler ve yorucu işleri sebebiyle 5-10 yaşlarında emekliye ayrılırlar.

Arama-kurtarma köpekleri seçilirken sadece iyi bir burna sahip olmaları yeterli değildir. Aynı zamanda çevik, esnek, dayanıklı, zeki, itaatkar ve korkusuz olmalıdır. Fiziksel özellikleri ve mizaçları ile arama kurtarma köpeği olmaya en uygun cinslerin hangileri olduğunu merak ediyorsanız bu yazıya göz atabilirsiniz.

rehber köpekler

Rehber Köpekler

Görme engelli kişilere eşlik etmesi amacıyla özel olarak seçilen ve kapsamlı bir eğitimden geçirilen köpeklere ”rehber köpek” deniyor. İstekli ve dengeli mizaçlı, orta boy ırka mensup ve çift kürkleri ile her türlü iklime uyum sağlayabildikleri için; Golden Retriever, Labrador Retriever ve Labrador/Golden kırması köpeklerden seçiliyorlar.

Rehber köpek adayları öncelikle 2 aylıktan itibaren bir bakıcı aileye veriliyor ve eğitmen desteği ile öncelikle temel itaat eğitimi (otur-yat-bekle vs..) alıyorlar. Bu süreç içinde sosyal olmaları da sağlanıyor. Bu yavrular 1 yaşını doldurduğunda bakıcı aileden alınarak 3 haftalık bir değerlendirme sürecine dahil ediliyorlar. Köpeğin tabiatı ve karakteri rehber köpek olmaya uygun bulunursa, toplamda 5 ay sürecek ana eğitimlerine başlanıyor. Köpeklere; kaldırımda durmak, hareket eden trafiği algılamak, yoldaki engelleri göz önünde bulundurarak yürümek gibi konularda eğitimler veriliyor. Bir sonraki aşamada, 2 – 4 hafta boyunca; görme engelli adayı, köpek ve eğitmen birlikte eğitim sürecine devam ediyorlar. Bu süreçte, engelli kişi köpek bakımını, beslenmesini ve temel komutları öğreniyor. Üçüncü haftadan itibaren de engeli kişinin kullandığı rotalar rehber köpeğe öğretiliyor.

Rehber köpekler, gittiği her yerde görme engelli kişiye eşlik edecek şekilde eğitiliyorlar. Köpeğin verilmesi sürecinde; engelli kişinin yaşadığı evde kalması ve engelli kişi çalışıyorsa işyerine kabul edilmesi şartları koyulmaktadır. Köpekler, eşlik ettiği kişinin oturduğu zamanlarda ayaklarının dibinde uzun saatler boyunca yatacak şekilde eğitiliyorlar. Köpeğin verileceği ailelerin uyması gereken bir takım kurallar da koyulmaktadır.

Rehber köpeklerin eşlik ettikleri kişi le birlikte toplu taşıma araçlarına binebilmeleri ve cafe- restoran gibi yerlere kabul edilmeleri ile ilgili yasa tasarısı da mecliste beklemektedir. Şu anda görme engelli olan avukatlar köpekleri ile birlikte duruşmalara girebilmektedir.

Rehber köpekler hakkında daha fazla bilgi almak isterseniz Rehber Köpekler Derneği‘nin internet sayfasına göz atabilirsiniz.

Servis – Hizmet Köpekleri

Servis, hizmet ya da yardım köpeği isimleri ile anılan bu köpekler, bedensel ve zihinsel engelli insanların günlük yaşamını kolaylaştırmak ya da bazı hastalıklarda muhtemel kriz anlarında hastayı asiste edebilmek için özel eğitimler alan köpeklerdir. Bu köpekler refakat ettiği kişiyi korumak ve hayatını kolaylaştırmak için eğitilirler. Aslında burada korumadan kasıt, tehlike hissettiği insanlara ya da hayvanlara karşı saldırgan bir tavır değil tam aksine kişinin güvenliğini tehlikeye atabilecek her türlü durumu önceden sezebilecek yeteneklerinin geliştirilmesine yöneliktir.

Bu Köpekler Ne Tür Hizmetlerde Kullanılırlar?

  • Zihinsel engelli bir çocuk ya da kişiyi yoldaki çukur ya da benzeri engellerden uzaklaştırmak.
  • Sara, diyabet ve benzeri kriz ihtimali bulunan hastalıklarda hastaya yardım etmek ve güvenliğini sağlamak.
  • Yüksek kan şekeri ya da alerjenleri tespit etmek ve bildirmek.
  • Tekerlekli sandalye kullanan kişileri yönlendirmek.
  • Otizm hastası çocukların sabahları hazırlanmasına yardım etmek, eşyalarını toplamak, aşırı duygusal yüklenmelerinde yardımcı olmak gibi görevleri vardır. Ayrıca otizm hizmet köpeklerinin, sahipleri anksiyete geçirdiğinde ayakları üzerinde durarak onları ”yere sermesi” için bir komutları bulunmaktadır.
  • Psikiyatrik hizmet köpeklerinin, paranoyak ve halüsinasyon gibi durumlarda çevresel değerlendirme yapmak, tekrarlayan veya zararlı davranışları kesintiye uğratmak, ilaç almasını hatırlatmak ve baş dönmesi gibi durumlarda destek konumunda olmak gibi görevleri vardır.
  • Duyma kaybı yaşayan kişilerin yangın ve benzeri alarm durumlarında haberdar olmasını sağlamak.
  • Kapıları açmak, çalan telefonu haber vermek, engelli kişiyi yönlendirmek.

Polis Köpekleri

Asayişi sağlamak için çalışan polislere yardım etmek için özel olarak eğitilen köpeklerdir. Özelikle; Alman, Hollanda, Belçika çoban köpeği, Dogo Argentino, Doberman, Labrador Retriever, Bloodhound, Beagle, Boxer ve Rottweiler ırkındaki köpekler polis köpeği olarak seçilirler.

Bu köpekler; suçlu ya da kayıp olan insanları, kayıp eşyaları ya da cesetleri bulmak için kullanılırlar. Ayrıca , görevli memuru koruma, patlayıcı madde, bomba ve uyuşturucu gibi yasa dışı maddelerin tespit edilmesini sağlamak gibi görevleri vardır. Bu görevler için seçilen köpekler, üstün koku alma duyuları ve eğitime olan büyük yatkınlıkları sebebiyle harika işler çıkarırlar.

Suçluları gördükleri anda tespit etme gibi bir yetenekleri vardır. Eğer suçluyu durdurmak için saldırırlarsa asla öldürmek niyetiyle saldırmaz, sadece kollarından ısırır ve eğitmenleri bırakmasını söylemeden de bırakmazlar.

Henüz bir kaç haftalık yavruyken eğitimleri başlayan polis köpekleri 15 ay boyunca süren bir eğitim alır ve 9 yıl boyunca görevlerine devam ederler. Bu sürenin sonunda ise emekliye ayrılırlar. Görevde oldukları 9 yıl içinde hastalanmaları halinde eğitmenleri ile birlikte kalırlar. Eğitmenlerinden gördükleri ilgi ve sevgi çabucak iyileşmelerine yardım eder.

Tüm bu zorlu işlerde büyük başarılarının karşılığında onları en çok mutlu eden şey ise aldıkları ”aferin” dir.

Her biri farklı görevler için yetiştirilmiş tüm bu köpeklerin ortak noktası; eğitimini aldıkları bu konular hakkında refakat ettikleri kişi ya da kuruma hayati destekleri bulunduğudur. Bu sebeple kahraman köpekler işlerini yaparken, dikkatlerinin dağılmaması gerektiğinden, tüm sevimliliklerine karşı koyabilmek ve onları sevip onlarla oyun oynamaya kalkışmamak gerekir.

Tüm bu güzel dostlara, ihtiyacı olan insanlara verdikleri hayati destekler için minnettarız.

Daha önce köpeklerin duyguları hakkında yazdığım yazıyı okumak isterseniz buradan göz atabilirsiniz.

One thought on “Kahraman Köpekler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir