kediler ve feromonlar

Kediler ve Feromonlar

Feromon; aynı türün üyeleri arasındaki sosyal ilişkileri düzenleyen kimyasal maddedir. Yunanca kökenli olan sözcük “hormon taşıyan” anlamına gelmektedir. Kediler bu feromonları kendi aralarında iletişim kurmak için kullanıyorlar. Bir nevi kedilerin kendi arasında kullandığı bir mesaj panosu gibi de düşünebilirsiniz. İletişim için kullandıkları mesajları, vücutlarının farklı bölgelerinde yer alan özel bezler aracılığı ile salarlar. Yüzlerindeki bezlerde 40 civarı kimyasal vardır ve kedilerin; yaşı, ırkı, cinsiyeti ne olursa olsun tüm kediler her bir feromonun ne anlama geldiğini bilirler.

Kedinizin kafasını evdeki eşyalara, kapılara ya da size sürttüğünü görürseniz, bu davranış kedinin; ”burada güvenliyim, keyfim yerinde” deme şeklidir. Bir kedinin eve geldiğinizde; sizi, kıyafetlerinizi ve çantanızı koklayıp kaçması ise her nereden geldiyseniz ve ne yaptıysanız bundan çok da hoşlanmadığı anlamına gelir.

Feromon Salgılayan Bezler Nerelerde Bulunur?

  • Yüz çevresinde
  • Çenede
  • Kulak altlarında
  • Alında
  • Yanaklarda
  • Ağız çevresinde  
  • Patilerinde (evdeki eşyaları tırmaladıklarında aslınla ”bu benim” demek istiyorlar)
  • Dişi kedilerde ayrıca meme uçlarının çevresinde.

Feromonların Amacı

  • Yaşadığı bölgeyi işaretlemek.
  • Diğer kedileri tanımak ve öğrenmek.
  • Cinsel partnerlere sinyal vermek.
  • Anne kedi ve yavruların birbirine bağlılığını ve uyumunu sağlamak.
  • Bölgedeki diğer kediler için; uyarı, kümelenme isteği, aşinalık ve bağlılık oluşturmak.
  • Kendi kendine yatıştırıcı
  • Bağlılık
  • Mutluluk
  • Güven
  • Korku

Kızgınlık Dönemi Feromonları

Kısırlaştırılmamış erkek kedilerin idrar kokusu daha keskindir. İçerdiği amino asitlerle idrara karakteristik bir koku verir. Bu koku diğer kedilere; yer bildirimi, cinsiyet, cinsel durum ve kedinin diğer kediler arasındaki hiyerarşisi hakkında bilgi verir. Çatışmaya girmek istemeyen düşük rütbeli kediler mesajı alarak o bölgeden uzak durmayı tercih edebilir. Ayrıca dişi kediler feromonları aracılığıyla bıraktıkları sinyallerle çiftleşmeye ne zaman hazır olacaklarını da belli ederler.

Anne ve Yavruları Arasındaki Feromonlar

Dişi kedilerin meme uçlarının çevresindeki feromonlar, anne kedinin yavrularını emzirmesi sırasında aktive olur. Emzirme döneminde meme yağ bezleri tarafından salınır, doğumdan 3-4 gün sonra ortaya çıkar ve yavru kedilerin sütten kesilmesinden 2-5 gün sonrasına kadar (en fazla 2-3 ay) devam eder. Ayrıca bu feromonlar, anne kedi ile yavrular arasında bağlılık ve uyum sağlamaya yöneliktir. Kendilerini daha huzurlu ve güvende hissetmesini ayrıca anne ve yavruların ayrılması halinde birbirlerini tanımasını kolaylaştırır.


Kedilerin bu aşırı gizemli salgılarına karşı bilim de boş durmuyor elbette. Yapay feromonlar; insan burnunun alamayacağı kokular salgılayarak fazla sayıda kedi olan evlerde çatışmayı engelleme ve sosyal uyum sağlamayı amaçlıyor. Tabi ki bunlardan sihirli bir dokunuş beklememek gerekiyor. Çünkü bazı kediler buna tepki vermeyebiliyor. Bu durumda kedi davranışına yönelik daha derinlemesine bir araştırma yapmak, sorun yaratan davranışların değiştirilmesi için profesyonel yardım almak gerekiyor.